§ 11. Тэрмадынамічная сістэма. Унутраная энергія. Унутраная энергія ідэальнага аднаатамнага газу
Прыклад 1. Пры ізабарным ахаладжэнні ўнутраная энергія ідэальнага аднаатамнага газу змянілася на ΔU = –6,0 · 102 Дж. Вызначце ціск газу, калі яго аб’ём змяніўся на ΔV = –1,0 · 102 см3.
ΔU = –6,0 · 102 Дж
ΔV = –1,0 · 102 см3 = –1,0 · 10–4 м3
Рашэнне. Прырашчэнне ўнутранай энергіі некаторай колькасці ідэальнага аднаатамнага газу
.
(1)
Выкарыстоўваючы ўраўненне Клапейрона — Мендзялеева, можна ажыццявіць замену:
.
(2)
Рашаючы сумесна ўраўненні (1) і (2), атрымаем: .
.
Адказ: .
Прыклад 2. На малюнку 65.1 у каардынатах (p, V) паказаны працэс пераходу пэўнай масы ідэальнага аднаатамнага газу са стану 1 у стан 2. Вызначце змяненне ўнутранай энергіі газу, калі яго ціск у канчатковым стане p0 = 1,5 МПа, а аб’ём у пачатковым стане V0 = 2,0 л.

p0 = 1,5 МПа = 1,5 · 106 Па
V0 = 2,0 л = 2,0 · 10–3 м3
Рашэнне. Прырашчэнне ўнутранай энергіі ідэальнага аднаатамнага газу . Выкарыстоўваючы ўраўненне Клапейрона — Мендзялеева для станаў 1 i 2, можна вызначыць значэнне выразу
. Аналізуючы малюнак 65.1, можна зрабіць выснову, што ў стане 1 ціск газу 2p0, а яго аб’ём V0, а ў стане 2 — p0 i 3V0. Тады ўраўненне Клапейрона–Мендзялеева для станаў газу 1 і 2 прыме выгляд:
,
.
Аднімем ад ураўнення (2) ураўненне (1): і атрымаем, што
. Тады
.
Адказ: ΔU = 4,5 кДж.