Суббота, 9 Ноябрь 2024, 09:39
Сайт: Профильное обучение
Курс: Сусветная гісторыя ХІХ - пачатак ХХІ ст. 11 клас ( Сусветная гісторыя 11)
Глоссарий: Слоўнік
Н

Нацыя

На́цыя (ад лац. natio — племя, народ) — супольнасць людзей, для якіх характэрныя пражыванне на адной тэрыторыі, адзіная эканоміка, агульная мова, падобныя рысы культуры і псіхалогіі. Фарміруецца ў працэсе сцвярджэння буржуазнага грамадства.

Нацыяналізацыя

Нацыяналіза́цыя (англ., фр. nationalization, ад лац. natio — народ) — перадача прыватнай уласнасці ў рукі дзяржавы.

Нацыяналізм

Нацыяналі́зм (фр. nationalism, ад лац. natio — народ) — ідэалогія і палітыка, якія прызнаюць нацыю вышэйшай формай супольнасці людзей. Служыць магутнай аб’яднаўчай сілай у барацьбе за вызваленне адных нацый або ў аб’яднанні ў адну дзяржаву іншых. З прызнаннем перавагі адной нацыі над другой становіцца прычынай кровапралітных канфліктаў паміж імі.

Нацыянальнае пытанне

Нацыяна́льнае пыта́нне — сукупнасць палітычных, эканамічных, прававых, ідэалагічных і іншых праблем, якія ўзнікаюць у працэсе ўнутрыдзяржаўных адносін паміж нацыямі, народнасцямі.

П

Палітычная партыя

Паліты́чная па́ртыя — арганізацыя, якая аб’ядноўвае на добраахвотнай аснове асоб з агульнымі сацыяльна-класавымі, палітыка-эканамічнымі, нацыянальна-культурнымі, рэлігійнымі і іншымі інтарэсамі і ідэаламі, якая ставіць перад сабой мэту заваявання палітычнай улады або ўдзел у ёй. Да правых партый адносяць партыі, якія імкнуцца захаваць існуючае становішча, да левых — тыя, якія выступаюць за неабходнасць перамен, пераўтварэнне грамадскага ладу.

Палітычны рэжым

Паліты́чны рэжы́м (ад фр. régime — рэжым, кіраванне, кіраўніцтва) — сукупнасць сродкаў і метадаў, з дапамогай якіх ажыццяўляецца палітычная ўлада ў дзяржаве. Сярод асноўных тыпаў, як правіла, вылучаюць: дэмакратычны, аўтарытарны, таталітарны палітычныя рэжымы. У сучаснай навуцы ключавым лічыцца распазнаванне дэмакратычных і недэмакратычных рэжымаў.

Папулізм

Папулі́зм (фр. populisme, ад лац. populus — народ) — палітычныя дзеянні, накіраваныя на заваяванне даверу і падтрымку выбаршчыкаў, якія базуюцца на элементах дэмагогіі і невыканальных абяцаннях.

Пацыфізм

Пацыфі́зм (ад лац. paсificus — міратворчы) — міжнародны антываенны грамадскі рух, які ўзнік у канцы XIX ст.

Пралетарыят

Пралетарыя́т (ад лац. proletarius — які належыць да маламаёмнага пласта грамадзян у Старажытным Рыме) — клас наёмных рабочых.

Прамысловая рэвалюцыя

Прамысло́вая рэвалю́цыя — пераход ад ручной вытворчасці да машыннай, стварэнне фабрычна-заводскай прамысловасці.